Yaşadığımız ekonomik sıkıntıların bir yansıması olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz artırımları ile karşı karşıya kalındı. Bunun bazı yan etkileri mutlaka olacaktı ve olmaya başladı.
Elbette ekonomi yönetimi ekonominin kontrollü olarak soğumasını ister. Bu yan etkilerden biri kredi kartı ödemlerindeki bozulma. Bu Bankalar arası risk merkezi verilerinde görülmeye başlandı. Faiz artırımlarının bir sonucunu da geçtiğimiz hafta esnafa kefalet kooperatifleri aracılığı ile kullandırılan kredilerin geriye dönük olarak da artırılması oldu. Esnaf Odaları bunları değerlendiriyor ve bazı açıklamalar duyuyoruz. Tabii ki bu kredilerin miktarı, kullandırılan esnaf sayısının da önemli olduğu gerçeğini göz önüne alırsak ana birlik başkanının yeni bir yapılandırma kanunu çıkarılması gerektiğini açıklaması. Belki kendi açılarından en çıkar yol budur!
Aydın Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği (AYESOB) başkanı Muhammet Künkçü’den bu konuda en azından bizim duyduğumuz bir açıklama gelmedi. Tabi başkan düğün gezmekten, hayırlı olsun ziyaretlerinden, Cuma mesajı yayınlamaktan fırsat bulamamış olabilir. Bir de esnaf ve sanatkar arkadaşlarımız durumdan memnuniyetlerini dile getirdilerse bu faiz artırımı konusu birlik başkanı olarak onu ilgilendirmez tabii ki! Belki de Aydın Manifaturacılar ve Tuhafiyeciler Odası Başkanı Kamil Tavil’in sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımı yeterli görüp açıklama yapma mecburiyetinde hissetmemiş olabilir veya böyle bir faiz artırımının pek sorun teşkil etmediği için bir açıklama yapmayı önemsememiş olabilirler. Esnaf faiz konusunda bir şok yaşadığı kesinde oda başkanları pek o kadar şok olmuş gözükmüyor. İhtiyacı için çekenler kadar başka işlere yatıranlarda olmuştur diye düşünülebilir belki!
Esas takıldığım faiz artırımları yapılırken kefalet kooperatifi başkanlarının bunu hemen paylaşıp bu konuda tek kelime etmemeleri. Sonuçta bu maliyet esnafın üzerinde gibi gözükse de hepsini nihai tüketici olarak bizler ödeyeceğiz.
Bana deseler ki Aydın’da bir fincan çaya 50 TL vereceksin inanmazdım. Ama verdim. Zaten özellikle esnaf ile müşteri arasında fiyatlamalar ile ilgili sorun ev sahibi kiracı arasındakine döndü. Biz Aydın’da bunu duymuyoruz belki de olmuyor değil bunlar. Çiftçi farklı durumda mı derseniz onu da Ziraat Odaları ve birlik başkanları açıklar artık.
Dememiz o ki biz bu duruma neden geldik, nasıl geldik orayı unutmadan bu işleri çözmek veya en uygun yolu bulmak bize kalıyor. Malum enflasyonu düşüreceğiz. Tasarruf tedbirleri var. Ekonomi yönetimi işin farkında ki yüzde 30 altı enflasyon hedeflemeleri verilmeye başlandı. O zaman faizler iner. İner de ekonomi eskisi gibi olur mu orası ayrı tartışma konusu olur. Faiz ile oynamak tek başına ekonomiyi alt üst etmeye yetti de yükseltmek ortaya çıkan sorunları tek başına çözmeye yetmiyor! Maliyet ağır ve bunun bedelini ödemek de sorumluluğu kimse almayınca bize kalıyor.
Son söz; “Para, insanların dikkatini çekmez ama yokluğunda herkes onu düşünür.” – Byron Katie