Futbol kitleleri etkileyen, sürükleyen bir spor. Geçtiğimiz hafta içerisinde futbol takımlarımız Avrupa macerasına yelken açacakları maçlar da olunca bu kadar derdin, sıkıntının olduğu ortamda geçici de olsa konu buraya geliyor.
Avrupa kupalarında ve liglerde mücadele edecek takımlarımıza başarılar dileriz. Başarıların sezonluk değil uzun süreli olmasını dileriz. İşte biraz bu uzun süreli başarılara odaklanıp biraz da konuşulmayanları veya az konuşulanları yazalım.
Dünya futboluna yön veren, ilham kaynağı olan insanlar vardır. Bunlardan biri de Johan Cruyff. Kariyerinde futbolcu olarak baktığımızda da Cruyff döneminin en iyi futbolcusuydu. Bunu aldığı ödüllerle kanıtladı. 70’lerde onun kadar ödül alan bir futbolcu yoktu. 1971, 1973 ve 1974 yıllarında Ballon d’Or ödülünü kazanarak, Avrupa’da 3 kez en iyi futbolcu seçildi.
“Cruyff dönüşü” literatüre geçti. Paslaşarak penaltıyı ilk deneyen oyunculardan birisiydi. 1982’de arkadaşına pas vererek kullandığı penaltı, daha sonra “Cruyff penaltısı” olarak adlandırıldı.
24 Mart 2016’da kaybettiğimiz Johan Cruyff gelmiş geçmiş en iyi futbolcularla kıyaslanabilir tabi ki, ancak, Cruyff’un diğer efsane oyunculardan farkı, oyunculuğunda futbola sağladığı pratik katkıların dışında, bir teknik adam olarak futbolun seyrini değiştirecek entelektüel katkısı ve bunları uygulayabilme imkanı bulmasıydı.
Kısacası, futbolun ruhunu değiştiren bir futbol bilgesiydi o. Cruyff aklını kullanma cesareti gösteren, farklı ve sıra dışı görüşlerinin peşinden giden bir futbol aydınlanmacısıydı. Teorisyen Rinus Michels’in Total Futbolu’nu hayata geçiren bir pratisyendi Cruyff. Sahip olduğu üstün Futbol aklı ve cesaretiyle futbolun ruhunu ve seyrini değiştirdi. Futbolun klasik sıkıcı İtalyan defansif anlayışından, göze hoş gelen ofansif anlayışa dönüşümünde tarihsel rolü bulunan Cruyff, bize yaptıklarıyla Sapere aude (Latince: “Bilmeye cesaret et!”); yani, “Kendi aklınla düşünmeye cesaret et!” dedi ve ömrü boyunca hep bunun peşinden koştu. Yaptıklarıyla, düşünüp yapamadıklarıyla o bir futbol aydınlanmacısı ve devrimcisiydi. (1))
Futbol artık eski futbol değil. Tamamen Endüstriyel hale geldi. Ünlü alman futbol insan Sepp Herberger Futbol topu yuvarlak, maç doksan dakika ve maç gerçekti”. Bunların dışındaki herşey laftan ibarteti. Yani her takımın oyun kazanabilme ihtimali mevcuttu. Ne yazık ki bugünlerde istisnalar olsa da bu geçer akçe olmaktan çıktı. Ne kadar para o kadar başarı!
Liglerde alından sonuçlar ve ulaşılan yerle ilgili para-puan-kupa= başarı arasında bir kolerasyon kurulabilir. Bu yönde araştırmalar var. Bunlara bakan var mı? Elbette var ve işlerin yolunda gitmediğinin herkes farkında. Ancak futboldaki bu değişimin Türkiye’de gerçekleştiğini söylemek zor. Hele Aydın’da mümkün değil. Liglere katılım parası yatıramamanın haber olduğu bir ilde dünya veya avrupada yaşanan değişimin takip edildiğini eski yeni hiçbir futbol insanının dert edindiğini düşünmüyorum. Stadyum ve tesis durumlarına girmiyorum. İşimiz zor yani.
Avrupa kupalarında “Format” değişikliği oldu. Gördünüz mü bunun üzerine eğrisi doğrusu ile doyurucu bir tartışma? Benim düşümcem UEFA özellikle paranın (AVRO) harman olduğu şampiyonlar ligini 5 büyük lig dışında kimsenin kazanmayacağı hale getiriyor! Nasıl kırılacak bu çember?
İşler o kadar ki “ Takımın değil paran kadar oyna” ya dönmüş vaziyette. Aydın’daki futbol düşüncesinin nasıl olduğunu pek bilemiyorum. İlgilenenler de yukarıda kısaca yazdığım konularla alakadar olurlar diye düşünmek isterim.
Belki de günümüz futbol mantalitesini en iyi anlatan Cruyff oldu: “Benim vizyonumda performans: teknik+ taktik+eğitim+ finansın toplamından oluşur” diyordu.
Son söz; Futbolun 22 adamın topun peşinden koşması olduğunu düşünmenin, kemanın telden ve yaydan, Hamlet’in kağıt ve mürekkepten ibaret olduğunu söylemekten bir farkı yoktur. John Boynton Priestley.”
(1)Futbolun Ruhunu Değiştiren Adam: Johan Cruyff (futbolekonomi.com)
