Değerli okur,
2024 yılında yapılacak yerel seçimler için aday adayları boy göstermeye başladığı dönemde bizde bu seçimlere matuf bir yazı ile yavaş yavaş bu alana doğru bir geçiş yapalım.
Bilindiği gibi Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) kabul edilen ve 9 Kasım 2023 Perşembe günü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunuyor. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve KHK değişiklik Yapılasına Dair bir kanun. Böyle bir kanun daha öncede çıkarılmış ve Anayasa Mahkemesi bazı maddelerini iptal etmişti yanılmıyorsam.
Sizlerde bu kanun hakkında bazı sözler işitmiş olabilirsiniz. Kanun hakkında şu yorumları yapılabilir.
Öncelikle süreler çok kısa. Bina Afet riski altında görülürse yüzde 30 ve üstü arsa sahiplerinin onayı ile senin binanı yıkabiliyor, yani arsa büyüklüğüne göre belirleniyor. Malikli tapuların rezerv alanı olarak belirlenmesini bu rezerv alanda kentsel dönüşümü yüzde 30’la kabul edersen, sana parasını öderim diyor. Daha önce kira yardımı yapılıyordu böyle durumlarda şimdi kira yardımı yine var şimdi bina yapım yardımı da eklenmiş. Ama bu yapılacak ödemeler Cumhurbaşkanlığı genelgesine bağlanmış. Burada kanunda kira yardımı edilebilir, yapılabilir gibi bir ifade kullanılmış. Buradaki yardımlarda hesaplama nasıl yapılacak? Buna bağlı bir durum söz konusu. Yıkım ve tahliye süreleri çok kısa. Genel olarak dairen varsa mesela çok söz hakkın yok! Bildirimler de oylamalar da çoğunluğa göre yapılıyor. Belediyelerde bir değişiklik yok, onlar hala resen yapabiliyorlar Afet alanı tespitini. Ama bakanlık da var. Bunun yanında riskli alanlar (binalar) ile ilgili çok fazla otorite var.
Kanunda şöyle bir madde de var. “775, 5366 ve 5393 sayılı kanunlar ile 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ve diğer kanunlar kapsamındaki dönüşüm ve iyileştirme uygulamaları için TOKİ’ye, İdareye ve diğer kamu idarelerine tahsis ve devredilmiş olup da tahsisin yapıldığı veya mülkiyetin devredildiği tarihten itibaren iki yıl içinde dönüşüm ve iyileştirme uygulaması başlatılmayan taşınmazların tahsisleri resen kaldırılır ve devir işlemi de iptal edilmiş sayılarak, tapuda resen Hazine adına tescil ve Başkanlığın talebi üzerine bu Kanunun öngördüğü amaçlar için kullanılmak üzere Başkanlığa devredilir. Bunlar artık devredilir diyor. Bu madde önemli. Kamu kurumları birbirinin malına el koyabiliyor gibi bir anlam çıkabilir.
Kısaca kanunu çokça paran yoksa yıkılacak evine zor sahip olursun gibi anladım. Şu ekonomik şartlarda işler bizim için pekiyi olmayabilir. Kanun bir maddesi bir yıl sonra olmak üzere yürürlüğe girdi. Aydın’da Ilıcabaşı Mahallemizdeki kentsel dönüşüm belki bu kanunla daha hızlı yapılabilir. Bir ihtimal tabii ki.
Hülasa; Böyle bir durumda kalmadan bir hukukçu ile görüşmenizde fayda olacağını düşünüyorum. Belediye reisliğine aday olacak olanlarında bu kanunu iyice bir incelemelerinde ayrıca fayda olabileceğini mütalaa ediyorum. Sonra bu da nerden çıktı dememek lazım.
Bir Çin atasözü derki….
Kral iyiyse kanuna gerek yoktur.
Kral kötü ise Kanunun yapacağı bir şey yoktur…
