Söke, ilimizin bilinen en eski yerleşimlerinin bulunduğu ender güzellikteki bir coğrafyada yer almaktadır. Latmos olarak bilinen bölgedeki Kaya Resimleri, Miletos, Priene, Myus gibi antik kentler, tarihin değişik döneminden kalma yapılar, uçsuz bucaksız Söke Ovası, Büyük Menderes Nehri ve Dalyan gibi doğal yapılar ilçeye artı değer katmış, Söke binlerce yıldan beri kesintisiz yerleşim yeri olmuştur. Söke ilçe merkezi yine çok eski bir yerleşme alanı olup, yüzyıllardır farklı kültürlerden insanların yerleşim yeri olmuştur. Özellikle Kemalpaşa Mahallesi olarak bilinen alan, tarihte Rum diye bilinen insanların yerleşim yeri özelliğini taşımaktadır. Bu mahallede uzun yıllar yaşayan Rum nüfusu, Kurtuluş Savaşı sonrasında yapılan nüfus değişimi ile buradan ayrılmış, onların boşalttığı evlere nüfus değişimi ile başta Girit olmak üzere Yunanistan’dan gelen Türkler yerleştirilmiştir.
Aradan geçen yüz yıllık süreçte bu evlerin önemli bir kısmı ayakta kalmayı başaramamış ve tarihe yenik düşerek yıkılmıştır. Farklı mimari yapılarıyla öne çıkan buradaki evlerin bir kısmı ev sahipleri tarafından korunmuş olsa da koruma altına alınan evlerin büyük kısmı restorasyon için gerekli olan yüksek maliyetler nedeniyle kaderine terk edilmiştir.
İşte bu aşamada Söke Belediyesi tarihi evlerin restorasyonu konusunda çalışmaya başlamıştır. Öncelikle çok sayıdaki ev satın alınmış ve restorasyon çalışmaları başlamıştır.
Belediyenin gayretleri ve duyarlı ev sahiplerinin desteğiyle Kemalpaşa Mahallesi’ndeki tarihi Rum evleri yeniden hayat bulmaya başladı. Benzerlerini gölgede bırakacak şekilde, adeta film platosunu andıran mahallede çok sayıdaki ev Söke Belediyesi tarafından restore edilse de, restorasyon bekleyen çok sayıda ev bulunmaktadır. Bu restorasyon çalışmaları bittiğinde Söke ilçemizin Safranbolu, Odunpazarı, Beypazarı gibi olacağı bilinmektedir. Böylece Söke turizm açısından ilimizin en önemli merkezi konumuna gelecektir.
Tarihi yüzlerce yıl geriye giden mahallede Söke Belediyesi tarafından başlatılan restorasyon çalışmaları sonucunda şimdiye kadar, Nuh Bey Konağı, Uzbek Konağı, Akkoyun Evi ve Dr. Baki Öktem evi restore edilerek turizme kazandırılmıştır.
Bu evlerin dışında çok sayıda evin mülkiyetini alan Söke Belediyesi tarihi Efes Sinemasını da kamulaştırarak halkayı genişletmiş. Kemalpaşa Mahallesinin tarihi bir mahalle olarak restore edilip yeniden hayat bulmasına büyük önem veren Belediye Başkanı M. İberya Arıkan, kamulaştırma yapılarak mülkiyeti Söke Belediyesinde olan tarihi evlerin restorasyonun devam edeceğini, restorasyonu tamamlanan bu yapıların yaşatılması ve turizme kazandırılmasını öncelikli hedefleri arasında gördüklerini söylüyor.
Söke’nin eski günlerine geri dönmesi, ilçe ekonomisinin canlanması, turizm faaliyetinin istenilen düzeye gelmesi ve bizim kültürümüzün önemli yapı taşlarından olan tarihi evlerin korunarak gelecek nesillere taşınması için bu çalışmaların desteklenmesi gerekiyor. Ayrıca bu çalışmalara gerekli önemi veren Belediye Başkanı M. İberya Arıkan’ı mahallenin yeniden hayat bulması için herkesin desteklemesi gerekiyor. Biz tarihe ve tarihi yapıların korunmasına önem veren basın çalışanları olarak Arıkan başkanı sonuna kadar destekliyoruz. Kendisine yaptığı ve bundan sonra yapacağı çalışmalarda başarılar dileriz.
“Herkes tarih yapabilir ancak sadece büyük bir adam tarih yazabilir.” (Oscar Wilde)
